Wieża zamkowa Stara chata Widok na Kazimierz Dolny

Kazimierz Dolny nad Wisłą - informacje turystyczne

Doniosłe znaczenie w dziejach Kazimierza Dolnego miało przede wszystkim jego położenie. Nad Wisłą, w centralnej części Polski. Dlatego dzieje Kazimierza Dolnego wiążą się ściśle z eksportem, produktów rolnych, które w dawnych wiekach spławiane były Wisłą aż do Gdańska. Był to czynnik decydujący o roli handlowej miasta i o jego dawnej świetności.

Jak inne miasta dawnej Rzeczpospolitej przeżywał okresy wzrostu i zamożności oraz upadku i klęsk. Jego szczególne funkcje handlowe stanowiły źródło bogacenia się mieszczaństwa w czasach rozkwitu oraz ułatwiało miastu pokonywanie klęsk żywiołowych i zniszczeń dokonywanych przez najazdy wojsk nieprzyjacielskich. Dlatego, oprócz budowli sakralnych, powstawało z biegiem lat w Kazimierzu Dolnym wiele ciekawych zabytków architektury świeckiej: kamienic mieszczańskich i spichlerzy zbożowych. Wiele z nich przetrwało do naszych czasów.

Pierwsze wzmianki o lokalizacji Kazimierza i wybudowaniu w nim siedziby obronnej urzędnika królewskiego odnoszą się do czasów króla Kazimierza Wielkiego. Jan Długosz w swojej Kronice pisze:

...przez Kazimierza II króla Polski murem wybudowane, założone
 zostały...

Zamki w Kazimierzu Dolnym

Właściwie były w Kazimierzu dwa zamki. Z jednego pozostała tylko wieża, która wznosi się dzisiaj samotnie nad okolicą. Ma ona około 20 m wysokości, 10 m szerokości, jest w kształcie koła, została wybudowana z kamienia o grubości około 4 metrów. Wejście do niej było utrudnione, ponieważ znajdowało się prawie 6 metrów nad ziemią. Nikt niepowołany nie mógł się do niej dostać. Oprócz roli obronnej jaką miała spełniać wypalane na niej ogniska ułatwiały żeglugę statkom handlowym przewożącym zboże. Drewniane schody prowadzą na taras, z którego roztacza się panorama miasta. Wieża ta jest najstarszym zabytkiem w Kazimierzu Dolnym i reprezentuje typ budowli, które na ziemiach polskich zaczęto stawiać w XIII wieku. Stawiano je w obrębie grodów drewniano-ziemnych, przekształcając je w zamki częściowo murowane.

W latach późniejszych, na przełomie XIV i XV wieku , wybudowano drugi zamek, już w całości murowany. Wiąże się z nim legenda związana z królem Kazimierzem Wielkim i jego ukochaną - Esterką. Wykorzystano walory obronne terenu i przystosowano do nich budowlę. Zamek został zbudowany z kamienia, ale w murze otaczającym dziedziniec umieszczono dekoracyjny pas z cegieł. Był trzecim zamkiem w tej części kraju, miał charakter fortyfikacyjny i obronny.

Wielokrotnie później przebudowywany zatracił swoje funkcje obronne, a wysadzony w 1809 roku przez Austriaków uległ zniszczeniu.

Nowy zamek nie miał bezpośredniego związku ze starym, ponieważ dzieliła oba zamki odległość około 180 metrów. Stary zamek opustoszał po wybudowaniu nowego, tylko wieża zachowała znaczenie obserwacyjno-obronne, a także służyła za więzienie.