Architektura użytkowa i mieszkalna
W roku 1561 olbrzymi pożar zniszczył prawie całe miasto. Wtedy to, w związku z jego odbudową, Kazimierz uzyskał od króla czasowe zwolnienie z podatków i rozpoczęła się jego odbudowa, przebudowa i rozbudowa. Okres ten rozpoczął złoty wiek w historii miasta związany z rozwojem handlu, szczególnie handlu zbożem i transportowaniem go Wisłą aż do Gdańska i dalej, za granicę.
Wraz z rozwojem handlu zbożowego zjawił się w Kazimierzu nowy typ budowli - były to spichlerze.
Spichlerze
Spichlerze służyły do magazynowania zboża jesienią i zimą, żeby można je było spławiać wiosną, gdy stan wód Wisły był wysoki. Kazimierz stał się pod koniec XVI wieku głównym ośrodkiem handlu zbożem.
Spichlerze budowane przeważnie pod koniec XVI i w pierwszej połowie XVII wieku służyły do przechowywania zboża w workach lub luzem. Wznoszono je jak najbliżej portu handlowego, tuż nad Wisłą. Początkowo były to budowle drewniane, kryte słomą. W późniejszym okresie zaczęto stawiać spichlerze murowane. Były to obszerne budowle o 2-3 kondygnacjach. Wiele z nich posiadało od frontu wysoką przybudówkę, w której mieściły się schody. Do najświetniejszych tego typu budowli należał spichlerz "Pod Bożą Męką", wybudowany około 1625 roku przez bogatego kupca Wawrzyńca Górskiego. W czasie rozkwitu gospodarczego w Kazimierzu było ponad 60 murowanych spichlerzy. Do czasów współczesnych zachowało się ich niewiele. Część z nich mieści muzea i galerie, w innych są stylowe restauracje i hotele.
Nazwy spichlerzy nawiązują przeważnie do nazwiska właściciela, lub rodzaju dekoracji jaka się na nim znajdowała np. Pod Wianuszkami, Pod Żurawiem, Mikołaja Przybyły.
Kamienice
Ale nie tylko budowaniem spichlerzy zajmowali się bogaci kupcy. Zajmowali się budowaniem domów dla siebie i swoich rodzin. Znacznie zwiększyła się w tym czasie liczba kamienic, przede wszystkim w rynku i jego najbliższych okolicach.
Najbardziej znanymi i zbudowanymi z największym przepychem są dwie kamienice zbudowane w 1614 roku przez dwóch braci Przybyłowskich - Mikołaja i Krzysztofa. Obie kamienice sprawiają jakby jedną budowlę, a to dzięki wspólnej linii gzymsów, chociaż różnią się one dość wyraźnie od siebie. Zbudowane zostały w stylu manierystycznym. Mają bardzo bogato zdobione fasady, które odzwierciedlają nie tylko styl epoki, w której zostały zbudowane, ale także gusta ich właścicieli. Przeładowane są dekoracjami, zarówno rzeźbami postaci zwierzęcych, motywami roślinnymi, jak i postaciami z biblii lub alegorystycznymi.
Kamienica Górskich zbudowana nieco wcześniej, bo w roku 1607 zbudowana jest nieco inaczej.
Jest ona mniej okazała z zewnątrz od poprzednich kamienic, ale miała najpiękniejsze wnętrza wśród kamienic kazimierzowskich. Obecnie mieści się w niej stylowa kawiarnia.
Natomiast w kamienicy Cejrowskiej, zbudowanej w 1635 roku, mieści się obecnie oddział Muzeum Nadwiślańskiego, w którym można się zapoznać z historią Kazimierza. Można tu zobaczyć wyroby rzemiosła użytkowego i artystycznego, oraz rysunki i obrazy ukazujące urodę tego miasta.
Ma również w niej tymczasową siedzibę Muzeum Sztuki Złotniczej ze zbiorami sztuki złotniczej szczególnie związanymi z kulturą żydowską. Jest to pierwsze tego typu muzeum w Polsce.