Turystyka w Kazimierzu Dolnym i okolicach
Gdy w czasach późniejszych skończył się handel wiślany wskutek różnych przemian gospodarczych i politycznych, wówczas inne walory Kazimierza - malownicze położenie nad Wisłą i piękno jego zabytków - pozwoliły mu na objęcie nowej roli: turystycznej i wypoczynkowej.
Unikatowym zjawiskiem przyrodniczym w Kazimierzu Dolnym jest tzw. Korzeniowy Dół. Jest to malowniczy wąwóz, którego często pionowe ściany dochodzą do kilku metrów wysokości. Zbocza tego wąwozu porośnięte są plątaniną korzeni i drzew, których kształty tworzą niemal baśniową scenerię. Stanowi ona niewątpliwie wyjątkową atrakcję turystyczną, obok malowniczego położenia i zabytkowej architektury. Te właśnie walory Kazimierza Dolnego ściągają corocznie do niego rzesze turystów i ludzi szukających na dłużej pobytu w tym malowniczym zakątku Polski, w szczególności artystów - malarzy, szukających natchnienia dla swoich prac.
Janowiec
Kazimierz Dolny jest perełką architektoniczną i przyrodniczą dla zwiedzających go turystów. Ale również okolice Kazimierza warte są odwiedzin, bo również zapewnią nam niezapomniane wrażenia. Niedaleko Kazimierza, na drugim brzegu Wisły leży malownicza miejscowość Janowiec. Kiedyś było to miasto, ale o jego dawnej świetności świadczą tylko ruiny zamku, który w latach 1526- 1537 wybudował Piotr Firlej. W XVIII wieku, zamek ten odbudowany po "potopie szwedzkim", był jedną z najokazalszych rezydencji Rzeczpospolitej. Wielokrotnie przebudowywany posiadał cechy różnych stylów: od późnego gotyku do klasycyzmu.
W parku otaczającym zamek zachował się w dość dobrym stanie niewielki zespół drewnianej zabudowy dworskiej, w którym zgromadzono eksponaty z różnych miejscowości regionu lubelskiego sprzed wieków. Można je obejrzeć i dużo dowiedzieć się o życiu ludzi w tamtych czasach.
W Janowcu znajduje się również wzniesiony przez rodzinę Firlejów kościół św. Małgorzaty. Został on zbudowany w XVI wieku w stylu renesansu lubelskiego. Łączy się on z wybudowanym wcześniej, bo w roku 1350, gotyckim kościółkiem ufundowanym przez biskupa krakowskiego Bodzantego.
Puławy
Nieco dalej od Kazimierza znajdują się Puławy, obecnie ważny ośrodek przemysłowy. W przeszłości Puławy były ważnym ośrodkiem życia kulturalnego i politycznego, mówiono o nich "polskie Ateny". Na przełomie XVIII i XIX wieku w Puławach bywali najwybitniejsi ludzie tamtej epoki, słynni artyści, poeci i pisarze, a także śmietanka życia politycznego. Działo się to za sprawą magnackiego rodu Czartoryskich, którzy w Puławach stworzyli swoją rodową siedzibę.
W II połowie XVII wieku wzniesiony został pałac magnacki otoczony ogromnym ogrodem. Pałac, któremu kilkadziesiąt lat później przebudowa nadała cechy stylu rokokowego. Po zniszczeniach w okresie powstania Kościuszkowskiego z inicjatywy Izabeli Czartoryskiej został odbudowany w stylu klasycystycznym.
Na szczególną uwagę zasługuje park, który został założony przez Lubomirskich, ale to za sprawą Izabeli Czartoryskiej przekształcił się w romantyczny ogród krajobrazowy, z fontannami, sadzawkami, altankami i świątyniami dumania. Powstało w nim wiele ciekawych obiektów, najbardziej znane z nich to Świątynia Sybilli i Dom Gotycki. W Świątyni Sybilli, zwanej też Świątynią Pamięci Izabela Czartoryska gromadziła pamiątki związane z historią Polski. W Domu Gotyckim, który był jakby poszerzeniem Świątyni Pamięci, oprócz pamiątek historycznych gromadzono obrazy znanych mistrzów. Obecnie w obu tych obiektach mieści się muzeum, w którym oprócz pamiątek po Czartoryskich są obrazy i portrety oraz liczne regionalia.
Kozłówce
Ciekawym akcentem dla zwiedzających okolice Kazimierza jest pałac w Kozłówce, który zbudowany został w II połowie XVIII wieku. Jest on również otoczony dużym parkiem. Pałac ten był siedzibą Zamojskich i jako rezydencja magnacka zachwyca przede wszystkim przepychem wnętrz, które zdobią jeszcze cenne obrazy przedstawiające głównie portrety magnatów.
Wąwolnica
Do najstarszych miejscowości na Lubelszczyźnie zalicza się Wąwolnica, która swój rozwój już od wczesnego średniowiecza zawdzięczała korzystnemu położeniu na szlaku handlowym od Bałtyku aż po Morze Czarne. Dziś Wąwolnica słynie ze swojego sanktuarium, w którym znajduje się cudowna figura Matki Boskiej Kębelskiej. Jak głosi legenda figura Matki Boskiej ocaliła ludność w czasie najazdu tatarskiego. Szczęśliwie ocaleni uznali rzeźbę za cudowną i wznieśli jej w podzięce kościół, w którym umieścili figurę. Cudowna figura Matki Boskiej co roku przyciąga do Wąwolnicy rzesze pielgrzymów.
Nałęczów
Nałęczów, tak dzisiaj jak i sto lat temu jest znanym i modnym uzdrowiskiem. Jego korzystne położenie w niedalekiej odległości od stolicy, unikalny mikroklimat i walory krajobrazowe przyczyniły się do tego, że już w XIX wieku stał się jednym z najmodniejszych miejsc w kraju. Zjeżdżała tu elita życia artystycznego i literackiego Warszawy.
Atrakcją Nałęczowa jest park zdrojowy zlokalizowany w samym jego centrum, bardzo dobrze utrzymany, posiada bardzo dużo różnorodnych gatunków drzew i krzewów. Przyciąga tysiące kuracjuszy i turystów, jest ulubionym miejscem spotkań osób przebywających w tej okolicy.
Można też w Nałęczowie zwiedzić muzeum Bolesława Prusa, które mieści się w pałacu Małachowskich. Bolesław Prus był stałym bywalcem Nałęczowa.
Jest w Nałęczowie również muzeum drugiego wielkiego pisarza polskiego - Stefana Żeromskiego. Stefan Żeromski mieszkał przez kilka lat w Nałęczowie, gdzie w ustronnym miejscu na Armatniej Górze wybudował sobie drewniany domek w stylu zakopiańskim, który nazwał Chatą. Właśnie w tej Chacie w 1928 roku urządzono muzeum poświęcone temu pisarzowi. Można w nim obejrzeć różnorodne eksponaty poświęcone temu wybitnemu Polakowi. W głębi ogrodu stoi kapliczka - mauzoleum poświęcona zmarłemu synowi artysty.
Zwiedzając Kazimierz Dolny i miejscowości znajdujące się w jego okolicach możemy podziwiać nie tylko piękno krajobrazu polskiego, ale również dowiedzieć się dużo o ludziach tam żyjących w dawnych czasach.